Phạm Đức Anh
Phần lớn sự cố móng bắt đầu từ một con số lấy từ báo cáo địa chất mà không kèm bối cảnh của nó. Báo cáo không khó đọc nếu biết mỗi phần dùng để làm gì.
Bắt đầu từ mặt bằng và hình trụ hố khoan
Kiểm tra vị trí các hố khoan so với mặt bằng công trình và độ sâu khoan. Một hố khoan nằm ngoài phạm vi công trình, hoặc dừng trước lớp đất mà cọc sẽ tựa vào, cho biết ít hơn ta tưởng. Phụ lục B.3 của EN 1997-2 hướng dẫn độ sâu khảo sát theo kích thước móng; nếu móng dự kiến sâu hơn phạm vi khảo sát, báo cáo không thể trả lời câu hỏi đang đặt ra.
Hình trụ hố khoan là phần cốt lõi của báo cáo. Mỗi hình trụ thể hiện theo độ sâu:
mô tả đất và ranh giới các lớp;
kết quả thí nghiệm, thường là số búa SPT;
vị trí lấy mẫu thí nghiệm trong phòng;
vị trí gặp nước.
Hãy vẽ một mặt cắt đơn giản qua các hố khoan. Nếu các hố khoan cạnh nhau khác biệt nhiều, nền đất biến đổi mạnh và một "mặt cắt thiết kế" duy nhất sẽ che giấu rủi ro thực.
Ý nghĩa thật của chỉ số SPT
Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn đếm số búa cần để đóng ống mẫu vào đất 300 mm, sau 150 mm đầu tiên không tính. Số búa đó là giá trị N. Đây là một chỉ số, không phải cường độ.
Trước khi dùng N trong các tương quan, cần kiểm tra N đã được hiệu chỉnh chưa và hiệu chỉnh theo yếu tố nào: năng lượng búa, áp lực lớp phủ, và với cát mịn dưới mực nước còn có các hiệu chỉnh khác. Các tương quan xây dựng cho giá trị đã hiệu chỉnh sẽ cho kết quả sai nếu dùng giá trị thô. Báo cáo cần ghi rõ bảng số liệu là giá trị nào.
Mực nước ngầm: mực nước trên hình trụ chưa chắc là mực nước thiết kế
Mực nước ghi nhận khi khoan thường chưa phải mực nước ổn định; trong đất có hệ số thấm nhỏ, nước có thể mất nhiều ngày mới dâng lên. Hãy tìm các số đo sau đó từ ống quan trắc hoặc piezometer, và để ý mùa thực hiện khảo sát. Mực nước ngầm làm thay đổi ứng suất hữu hiệu, do đó thay đổi sức chịu tải, độ lún và lực đẩy nổi lên tầng hầm.
Kết quả thí nghiệm trong phòng và giá trị thiết kế
Sau hình trụ thường là các bảng độ ẩm, giới hạn Atterberg, dung trọng và cường độ chống cắt. Hãy kiểm tra thí nghiệm có phù hợp với trường hợp chịu tải không: cường độ không thoát nước ngắn hạn và cường độ thoát nước dài hạn trả lời những câu hỏi khác nhau. Kỹ sư địa kỹ thuật chọn giá trị tiêu chuẩn từ các số liệu này; một kết quả thí nghiệm thuận lợi đơn lẻ không phải là giá trị tiêu chuẩn.
Những câu hỏi nên đặt ra
Các hố khoan có phủ hết mặt bằng và xuống đủ sâu hay không?
Có lớp đất yếu hoặc đất hữu cơ nằm dưới lớp chịu lực không?
Giá trị SPT là giá trị thô hay đã hiệu chỉnh?
Mực nước ngầm được đo theo thời gian hay chỉ ghi nhận lúc khoan?
Mỗi chỉ tiêu cường độ ứng với trường hợp chịu tải nào?
Điểm chính
Đọc hình trụ hố khoan trước bảng tổng hợp.
Xem SPT N là chỉ số và kiểm tra cách hiệu chỉnh.
Mực nước gặp khi khoan không phải mực nước ngầm thiết kế.
Hỏi kỹ sư địa kỹ thuật khi báo cáo và phương án móng không khớp nhau.
#diakythuat #mong